Đông trùng hạ thảo từ lâu đã được ưa chuộng nhờ khả năng bồi bổ và hỗ trợ nâng cao thể trạng. Gần đây, nhiều người bắt đầu quan tâm liệu loại dược liệu này có thể giúp giảm cân hay không? Có người dùng đều đặn mỗi ngày với mong muốn hỗ trợ chuyển hóa, cũng có người băn khoăn không biết uống đông trùng hạ thảo có gây tăng cân. Bài viết dưới đây, MedFit sẽ giúp làm rõ những hiểu lầm phổ biến, đồng thời gợi ý cách sử dụng đông trùng hạ thảo hợp lý nếu đang trong hành trình kiểm soát cân nặng.
Uống đông trùng hạ thảo có giảm cân không?
Tác dụng giảm cân của đông trùng hạ thảo (Cordyceps) hiện vẫn chưa được xác nhận rõ ràng trên người. Chưa có nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn nào chứng minh rằng, uống đông trùng hạ thảo sẽ giúp giảm cân một cách đáng kể. Tuy nhiên, một số nghiên cứu trên động vật cho thấy cordycepin, hoạt chất sinh học chính trong đông trùng hạ thảo, có tiềm năng hỗ trợ điều hòa chuyển hoá và kiểm soát mỡ thừa.
Cụ thể, một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nutrients đã cho thấy rằng cordycepin giúp giảm tích tụ mỡ, cải thiện dung nạp glucose và điều chỉnh vi khuẩn đường ruột ở chuột bị béo phì do chế độ ăn nhiều chất béo. Khi được bổ sung cordycepin qua nước uống trong 11 tuần, nhóm chuột này có giảm cân rõ rệt, mô mỡ nhỏ lại và các dấu hiệu viêm ruột cũng thuyên giảm.
Ngoài ra, cordycepin còn giúp điều hòa các chất chuyển hoá như inositol và DL-2-aminooctanoic acid, đồng thời khôi phục sự cân bằng của hệ vi sinh đường ruột, yếu tố được cho là liên quan mật thiết đến chuyển hoá năng lượng và tích tụ mỡ.
Dù những kết quả này rất hứa hẹn, cần nhấn mạnh rằng chúng mới chỉ được ghi nhận trên mô hình chuột. Việc suy rộng ra sang người còn đòi hỏi thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng kiểm soát, đặc biệt là về liều dùng, độ an toàn lâu dài và hiệu quả thực tế.
Tóm lại, đông trùng hạ thảo không phải là thuốc giảm cân. Nếu sử dụng, chỉ nên xem đây là yếu tố hỗ trợ trong một kế hoạch giảm cân toàn diện, gồm dinh dưỡng khoa học, vận động đều đặn và điều chỉnh lối sống lành mạnh.
Công dụng của đông trùng hạ thảo đối với cơ thể
Không chỉ được biết đến như một loại dược liệu quý, đông trùng hạ thảo còn thu hút sự quan tâm nhờ nhiều tác dụng sinh học tiềm năng. Một trong những lợi ích thường được nhắc đến là khả năng hỗ trợ tăng cường chuyển hoá năng lượng.
Một số nghiên cứu cho thấy, hợp chất cordycepin trong đông trùng có thể thúc đẩy sản xuất ATP, nguồn năng lượng chính cho tế bào, từ đó giúp cải thiện sức bền và hiệu suất vận động, đặc biệt khi kết hợp cùng chế độ tập luyện đều đặn. Theo một nghiên cứu công bố trên Journal of Alternative and Complementary Medicine, khả năng sử dụng oxy (VO₂ max), thước đo quan trọng của sức khoẻ tim mạch và trao đổi chất, đã được cải thiện đáng kể ở những người bổ sung Cordyceps sinensis trong một thời gian ngắn.
Ngoài tác dụng tăng năng lượng, đông trùng hạ thảo còn được ghi nhận với vai trò điều hoà viêm và chống oxy hóa. Các hợp chất sinh học trong loại nấm này như cordycepin có khả năng ức chế quá trình viêm nhẹ kéo dài, một trạng thái thường gặp ở những người thừa cân, béo phì hoặc có hội chứng chuyển hóa. Việc kiểm soát tốt phản ứng viêm không chỉ giúp nâng cao sức khỏe tổng thể mà còn có thể gián tiếp hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn theo thời gian.
Một số thử nghiệm trên động vật cũng gợi ý về khả năng điều hòa đường huyết và mỡ máu của đông trùng hạ thảo. Cụ thể, nghiên cứu trên Food Research International chỉ ra rằng polysaccharide từ Cordyceps militaris giúp cải thiện chỉ số lipid, hạ triglyceride và hỗ trợ tăng độ nhạy insulin ở chuột béo phì ăn theo chế độ giàu chất béo. Dù chưa đủ dữ liệu để áp dụng rộng rãi trên người, những kết quả này cho thấy tiềm năng đáng cân nhắc của đông trùng trong hỗ trợ các vấn đề chuyển hoá.
Đông trùng hạ thảo không phải là giải pháp thay thế cho điều trị y khoa nhưng trong chiến lược chăm sóc sức khỏe toàn diện, nhất là với những ai đang quan tâm đến kiểm soát cân nặng và cải thiện chuyển hoá, đây có thể là một lựa chọn bổ trợ đáng để cân nhắc, miễn là sử dụng đúng cách và kết hợp với lối sống lành mạnh.
* Voucher chỉ áp dụng cho khách hàng thăm khám lần đầu tiên tại Phòng khám MedFit
Chế biến đông trùng hạ thảo thế nào để hỗ trợ giảm cân?
Nếu đang trong quá trình kiểm soát cân nặng, cách sử dụng đông trùng hạ thảo đóng vai trò không nhỏ trong việc quyết định hiệu quả thực tế. Không ít người vì muốn bồi bổ mà chọn chế biến đông trùng cùng mật ong, hầm gà, tiềm táo đỏ hoặc các món bổ dưỡng khác nhưng vô tình lại nạp vào lượng calo vượt mức cần thiết. Điều này có thể làm lu mờ hoàn toàn lợi ích chuyển hoá vốn có của dược liệu này.
Thay vì kết hợp với thực phẩm giàu năng lượng, đông trùng hạ thảo nên được sử dụng ở dạng pha trà, sắc nước hoặc kết hợp cùng các món thanh đạm, nhằm tránh dư thừa calo trong khẩu phần. Một ly trà ấm nấu từ đông trùng khô, không đường, dùng vào buổi sáng hoặc sau khi vận động nhẹ có thể là lựa chọn hỗ trợ tốt cho quá trình trao đổi chất mà không phá vỡ nguyên tắc kiểm soát năng lượng.
Ngoài ra, nếu lựa chọn dạng viên uống hoặc cao lỏng chiết xuất, cần lưu ý về liều lượng, độ chuẩn hoá hoạt chất (đặc biệt là cordycepin hoặc adenosine). Các nghiên cứu hiện nay chủ yếu sử dụng chiết xuất tinh khiết với hàm lượng xác định, trong khi nhiều sản phẩm thương mại trên thị trường lại có hàm lượng hoạt chất rất thấp hoặc không rõ ràng.
Cuối cùng, việc sử dụng đông trùng hạ thảo, dù ở dạng nào cũng chỉ nên xem là yếu tố phụ trợ trong một chiến lược giảm cân bài bản. Tác dụng hỗ trợ trao đổi chất hay phục hồi cơ bắp sẽ phát huy rõ ràng hơn khi đi cùng chế độ ăn khoa học, vận động hợp lý và lối sống bền vững, thay vì chỉ phụ thuộc vào một nguyên liệu đơn lẻ.
* Voucher chỉ áp dụng cho khách hàng thăm khám lần đầu tiên tại Phòng khám MedFit
Muốn giảm cân thực sự cần tập trung vào yếu tố nào?
Giảm cân không phải là hành trình phụ thuộc vào một loại thực phẩm đơn lẻ, mà là quá trình điều chỉnh toàn diện về lối sống. Thứ quyết định hiệu quả lâu dài chính là sự thâm hụt năng lượng bền vững, tức là lượng calo nạp vào thấp hơn lượng calo cơ thể tiêu hao. Điều này không đồng nghĩa với việc phải ăn kiêng cực đoan, mà là biết cách xây dựng thực đơn hợp lý, ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng, no lâu, ít đường và chất béo bão hòa.
Vận động thể chất đều đặn cũng đóng vai trò không thể thiếu. Không chỉ giúp tăng tiêu hao năng lượng, vận động còn hỗ trợ duy trì khối cơ, ổn định tốc độ trao đổi chất, từ đó giảm nguy cơ tăng cân trở lại sau khi đã giảm.
Bên cạnh đó, giấc ngủ đủ và chất lượng cùng với khả năng kiểm soát căng thẳng tinh thần cũng là những yếu tố âm thầm nhưng rất quan trọng. Thiếu ngủ kéo dài hoặc áp lực tâm lý cao dễ dẫn đến rối loạn cảm giác đói, thèm ăn vô thức, khiến nỗ lực kiểm soát cân nặng bị phá vỡ mà không rõ lý do.
Với những trường hợp đã thử nhiều cách nhưng cân nặng vẫn khó kiểm soát hoặc kèm theo các vấn đề chuyển hoá như kháng insulin, rối loạn lipid máu, điều cần thiết là được đánh giá và thiết kế lộ trình cá nhân hóa từ Bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng. Sự can thiệp bài bản không chỉ giúp giảm cân an toàn mà còn cải thiện sức khoẻ tổng thể, phòng ngừa biến chứng lâu dài.
Đông trùng hạ thảo mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể nhưng chưa đủ bằng chứng để khẳng định hiệu quả giảm cân. Nếu dùng đúng cách, đây có thể là một phần bổ trợ trong lối sống lành mạnh. Tuy nhiên, muốn giảm cân thực sự, cần bắt đầu từ chế độ ăn phù hợp, vận động đều đặn và một lộ trình được cá nhân hóa vì chỉ khi chăm sóc cơ thể một cách toàn diện, kết quả mới có thể bền lâu.
Tại MedFit, hành trình giảm cân không bắt đầu từ một sản phẩm, mà từ sự hiểu rõ chính cơ thể mình. Với đội ngũ Bác sĩ và chuyên gia giàu kinh nghiệm, MedFit xây dựng lộ trình cá nhân hóa dựa trên chỉ số chuyển hóa, hành vi ăn uống và tình trạng sức khỏe tổng thể. Từ đó, mỗi kế hoạch đều được thiết kế khoa học, an toàn và phù hợp với mục tiêu của từng người. Nếu đang tìm một giải pháp bền vững để cải thiện vóc dáng và sức khỏe, MedFit luôn sẵn sàng đồng hành.
Tài liệu tham khảo
- Zhang Y, Li X, Yang J, Zhang W, He Q, Zhang J. Effects of probiotics on body weight, body mass index and visceral fat in adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Nutrients. 2024 Sep;16(17):2859. doi:10.3390/nu16172859
- Chen S, Li Z, Krochmal R, Abrazado M, Kim W, Cooper CB. Effect of Cs-4 (Cordyceps sinensis) on exercise performance in healthy older subjects: a double-blind, placebo-controlled trial. J Altern Complement Med. 2010 May;16(5):585-90. doi: 10.1089/acm.2009.0226
- Wang HB, Duan MX, Xu M, Huang SH, Yang J, Yang J, Liu LB, Huang R, Wan CX, Ma ZG, Wu QQ, Tang QZ. Cordycepin ameliorates cardiac hypertrophy via activating the AMPKα pathway. J Cell Mol Med. 2019 Aug;23(8):5715-5727. doi: 10.1111/jcmm.14485
- Huang R, Zhu Z, Wu S, Wang J, Chen M, Liu W, Huang A, Zhang J, Wu Q, Ding Y. Polysaccharides from Cordyceps militaris prevent obesity in association with modulating gut microbiota and metabolites in high-fat diet-fed mice. Food Res Int. 2022;156:111197. doi:10.1016/j.foodres.2022.111197
Nếu bạn đang muốn được thăm khám về thừa cân, béo phì, tăng cơ, giảm mỡ, hãy để lại thông tin để được đo InBody và thăm khám hoàn toàn miễn phí cùng đội ngũ Bác sĩ đa chuyên khoa tại Phòng khám MedFit.
