GLP-1 có thể mang lại hiệu quả giảm cân rõ rệt nhưng giai đoạn ngưng thuốc mới là lúc nhiều người lo lắng nhất vì sợ tăng cân trở lại. Nếu dừng không đúng cách, cảm giác đói có thể tăng lên, thói quen ăn uống dễ mất kiểm soát và các chỉ số chuyển hóa cũng có nguy cơ dao động. Vậy làm sao để ngưng GLP-1 an toàn mà vẫn giữ được thành quả đã đạt được? Bài viết dưới đây sẽ giúp làm rõ cách quan trọng để chuyển sang giai đoạn duy trì một cách bền vững.
Các thuốc GLP-1 hiện nay và hiệu quả giảm cân
Hiện nay, FDA Hoa Kỳ đã phê duyệt một số thuốc thuộc nhóm đồng vận GLP-1 để hỗ trợ điều trị béo phì và kiểm soát cân nặng lâu dài khi kết hợp với chế độ ăn giảm năng lượng và tăng vận động. Trong nhóm này có liraglutide được phê duyệt từ năm 2014, semaglutide cho kiểm soát cân nặng từ năm 2021 và tirzepatide từ năm 2023. Gần đây, lựa chọn đường uống cũng được mở rộng thêm với semaglutide dạng viên và orforglipron dạng viên cho chỉ định giảm cân dài hạn ở người lớn phù hợp.
Dữ liệu từ các thử nghiệm lâm sàng cho thấy những thuốc này đều giúp giảm cân có ý nghĩa nhưng mức giảm cân trung bình và thời gian theo dõi khác nhau giữa từng hoạt chất. Sự khác biệt này liên quan đến cơ chế tác động, liều dùng, đường sử dụng và mức độ tuân thủ lối sống đi kèm.
Semaglutide
Semaglutide là thuốc đồng vận thụ thể GLP-1 đã được nghiên cứu rộng rãi trong điều trị béo phì. Trong các thử nghiệm STEP 1, STEP 3 và STEP 8, semaglutide 2,4mg tiêm/tuần được sử dụng song song với can thiệp lối sống, gồm giảm ít nhất 500kcal/ngày và duy trì tối thiểu 150 phút vận động/tuần. Sau 68 tuần, người tham gia đạt mức giảm cân trung bình khoảng 14,9-17,4% trọng lượng cơ thể ban đầu. Ngoài dạng tiêm, đến ngày 19 tháng 3 năm 2026, FDA Hoa Kỳ cũng đã phê duyệt thêm semaglutide dạng viên cho kiểm soát cân nặng dài hạn.
Tirzepatide
Tirzepatide là hoạt chất tác động kép lên thụ thể GIP và GLP-1. Trong nghiên cứu SURMOUNT 1, người tham gia sử dụng tirzepatide liều 5mg, 10mg hoặc 15mg mỗi tuần kết hợp với thay đổi lối sống và đạt mức giảm cân trung bình khoảng 16-22,5% sau 72 tuần. Đây là mức giảm cân rất ấn tượng trong điều trị nội khoa béo phì. FDA Hoa Kỳ đã phê duyệt Zepbound cho kiểm soát cân nặng mạn tính vào tháng 11 năm 2023.
Liraglutide
Liraglutide là một trong những thuốc GLP-1 đầu tiên được phê duyệt cho kiểm soát cân nặng. Theo thử nghiệm SCALE, liraglutide 3,0mg tiêm hằng ngày, kết hợp cùng chế độ ăn giảm năng lượng và vận động đều đặn, giúp người tham gia giảm trung bình khoảng 8% trọng lượng cơ thể sau 56 tuần. Dù hiệu quả giảm cân thấp hơn so với semaglutide và tirzepatide, liraglutide vẫn là lựa chọn có giá trị trên lâm sàng, đặc biệt ở những trường hợp cần một thuốc đã có nhiều kinh nghiệm sử dụng hơn.
Orforglipron
Một điểm đáng chú ý trong thời gian gần đây là sự xuất hiện của các thuốc đường uống dùng cho kiểm soát cân nặng. Tháng 4 năm 2026, FDA Hoa Kỳ đã phê duyệt Foundayo chứa orforglipron, là thuốc dạng viên dùng phối hợp với chế độ ăn giảm năng lượng và tăng vận động để giảm cân và duy trì giảm cân dài hạn ở người lớn bị béo phì hoặc thừa cân kèm ít nhất một bệnh lý liên quan đến cân nặng.
Sự xuất hiện của orforglipron và semaglutide dạng viên liều cao cho thấy điều trị béo phì đang bước sang giai đoạn mới, khi lựa chọn đường uống trở nên thực tế hơn với những người ngại tiêm hoặc khó duy trì thuốc tiêm kéo dài.
Nếu xét tổng thể, tirzepatide hiện cho mức giảm cân trung bình cao nhất trong các thử nghiệm lớn, tiếp đến là semaglutide, sau đó là liraglutide. Dù vậy, việc lựa chọn thuốc không nên chỉ dựa vào tỷ lệ giảm cân mà còn cần cân nhắc tình trạng bệnh lý đi kèm, khả năng dung nạp, chi phí, đường dùng và mục tiêu điều trị lâu dài.
Các yếu tố khiến cân nặng dễ tăng trở lại sau khi ngưng GLP-1
GLP-1 thường được chỉ định sử dụng lâu dài trong kiểm soát cân nặng và chuyển hóa. Thực tế, có đến 50-75% người dùng ngưng thuốc trong vòng một năm vì nhiều lý do như chi phí, tác dụng phụ hoặc đã đạt mục tiêu cân nặng.
Sau khi ngưng GLP-1, cân nặng có thể tăng trở lại do nhiều yếu tố cùng tác động. Trước hết, cảm giác đói và thèm ăn thường xuất hiện rõ hơn khi hiệu quả ức chế thèm ăn của thuốc không còn duy trì như trước. Khi lượng ăn tăng dần, tổng năng lượng nạp vào cũng dễ vượt mức cơ thể cần.
Bên cạnh đó, chế độ ăn uống có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng giữ cân. Trong thời gian dùng GLP-1, nhiều người duy trì khẩu phần chặt chẽ hơn, kiểm soát calo tốt hơn và ăn uống điều độ hơn. Khi ngưng thuốc, nếu các nguyên tắc này không còn được duy trì ổn định, nguy cơ tăng cân lại sẽ cao hơn.
Mức độ vận động thể chất cũng là một yếu tố quan trọng. Nếu hoạt động hằng ngày giảm xuống hoặc không còn duy trì tập luyện đều đặn, mức tiêu hao năng lượng sẽ thấp hơn, từ đó tạo điều kiện cho mỡ tích lũy trở lại.
Ngoài ra, thời gian sử dụng thuốc và mức độ ổn định của lối sống trước khi ngưng điều trị cũng có liên quan đến kết quả lâu dài. Nếu thuốc được ngưng khi thói quen ăn uống và sinh hoạt chưa đủ vững, cân nặng thường dễ dao động hơn trong giai đoạn sau đó.
Tóm lại, tình trạng tăng cân trở lại sau khi ngưng GLP-1 thường liên quan đến sự trở lại của cảm giác đói, thay đổi trong khẩu phần ăn, giảm vận động và mức độ bền vững của các thói quen lành mạnh đã xây dựng trước đó.
* Voucher chỉ áp dụng cho khách hàng thăm khám lần đầu tiên tại Phòng khám MedFit
Chiến lược giúp ngưng GLP-1 an toàn và hạn chế tăng cân trở lại
Việc ngưng thuốc có thể khiến cân nặng tăng trở lại, cảm giác đói rõ hơn và đường huyết dao động. Dù vậy, nếu có chiến lược phù hợp, vẫn có thể duy trì thành quả đã đạt được.
Để duy trì kết quả sau khi ngưng GLP-1, cần có kế hoạch chuyển tiếp rõ ràng thay vì dừng thuốc đơn thuần. Cách tiếp cận hiệu quả thường kết hợp điều chỉnh thuốc, dinh dưỡng, vận động và theo dõi y khoa.
Tận dụng giai đoạn dùng GLP-1 để xây dựng thói quen ăn uống mới
GLP-1 giúp giảm cảm giác đói và hạn chế thèm ăn, vì vậy đây không chỉ là giai đoạn hỗ trợ giảm cân mà còn là thời điểm thuận lợi để điều chỉnh lại hành vi ăn uống. Khi cảm giác thèm ăn được kiểm soát tốt hơn, người bệnh có thể dễ dàng tập thói quen ăn đúng bữa, giảm khẩu phần hợp lý, ưu tiên thực phẩm lành mạnh và hạn chế ăn theo cảm xúc.
Nếu những thay đổi này được duy trì đều đặn trong suốt quá trình điều trị, cơ thể sẽ dần thích nghi với một nhịp ăn uống mới. Nhờ vậy, khi ngưng thuốc, nguy cơ ăn trở lại theo thói quen cũ cũng sẽ thấp hơn và việc giữ cân thường thuận lợi hơn.
Duy trì chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng
Sau khi ngưng GLP-1, chế độ ăn vẫn là yếu tố then chốt giúp kiểm soát cân nặng và hạn chế cảm giác đói quay trở lại. Thay vì chỉ tập trung cắt giảm calo, khẩu phần ăn cần được xây dựng theo hướng cân bằng, đủ dinh dưỡng và phù hợp với nhu cầu thực tế của cơ thể.
Trong đó, protein nên được ưu tiên từ các nguồn như thịt nạc, cá, trứng, sữa chua Hy Lạp, sữa, đậu hũ và các loại đậu để hỗ trợ duy trì khối cơ, đồng thời giúp no lâu hơn sau bữa ăn. Chất xơ từ rau xanh, trái cây ít ngọt, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu cũng rất quan trọng vì giúp làm chậm tiêu hóa, ổn định đường huyết và hỗ trợ kiểm soát khẩu phần tốt hơn.
Bên cạnh đó, cơ thể vẫn cần được cung cấp chất béo lành mạnh từ cá béo, quả bơ, các loại hạt và dầu thực vật với lượng hợp lý để hỗ trợ chuyển hóa và hấp thu vitamin. Khi duy trì được một chế độ ăn có đủ đạm, đủ chất xơ, có chất béo tốt và hạn chế thực phẩm siêu chế biến, quá trình giữ cân sau ngưng thuốc thường sẽ thuận lợi và bền vững hơn.
Duy trì vận động đều đặn
Sau khi giảm cân việc giữ cân lâu dài có thể khó hơn nếu mức vận động không được duy trì ổn định. Trong giai đoạn này, nên kết hợp cả vận động aerobic và tập kháng lực để hỗ trợ kiểm soát cân nặng hiệu quả hơn.
Các hình thức aerobic như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc leo cầu thang giúp tăng tiêu hao năng lượng, cải thiện sức bền và hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Song song đó, tập kháng lực với tạ, dây kháng lực hoặc các bài tập dùng trọng lượng cơ thể như squat, plank, chống đẩy sẽ giúp duy trì khối cơ trong quá trình giảm mỡ. Đây là yếu tố quan trọng vì khối cơ giúp duy trì chuyển hóa và hỗ trợ cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả hơn.
Ăn uống có ý thức và kiểm soát hành vi ăn uống
Sau khi ngưng GLP-1, cảm giác no thường không còn kéo dài như trong thời gian dùng thuốc, vì vậy nguy cơ ăn nhiều hơn hoặc ăn theo thói quen cũ cũng dễ xuất hiện trở lại. Trong giai đoạn này, việc ăn uống có ý thức sẽ giúp kiểm soát khẩu phần tốt hơn và hạn chế ăn quá mức. Điều này có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản như ăn chậm, nhai kỹ, tập trung vào bữa ăn, hạn chế vừa ăn vừa xem điện thoại hoặc làm việc.
Bên cạnh đó, người bệnh cũng nên chú ý nhận biết tín hiệu đói thật và cảm giác no trong từng bữa ăn để điều chỉnh lượng ăn phù hợp, thay vì ăn theo cảm xúc, theo thói quen hoặc vì đồ ăn có sẵn. Khi duy trì được sự chủ động trong hành vi ăn uống, việc giữ cân sau ngưng GLP-1 thường sẽ dễ dàng và bền vững hơn.
Tối ưu môi trường sống và thói quen hằng ngày
Môi trường sống có ảnh hưởng rất lớn đến cách ăn uống và mức độ vận động mỗi ngày. Nếu xung quanh luôn sẵn các món dễ gây thèm ăn, ăn vặt nhiều hoặc lịch sinh hoạt thiếu ổn định, việc giữ cân sau khi ngưng GLP-1 sẽ trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, nên sắp xếp lại không gian sống theo hướng hỗ trợ các lựa chọn lành mạnh hơn, chẳng hạn như ưu tiên chuẩn bị sẵn thực phẩm phù hợp, hạn chế để các món ăn dễ kích thích cảm giác thèm ở vị trí thuận tay và duy trì giờ giấc sinh hoạt đều đặn.
Bên cạnh đó, những thói quen nhỏ như đi bộ nhiều hơn, tranh thủ vận động trong ngày, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng cũng góp phần quan trọng trong việc ổn định cảm giác đói và hỗ trợ kiểm soát cân nặng lâu dài.
Theo dõi và đồng hành y khoa liên tục
Giảm cân là một hành trình thay đổi suốt đời, không phải chỉ là thay đổi con số trên cân vì vậy ngưng GLP-1 không có nghĩa là hành trình kiểm soát cân nặng đã hoàn tất. Sau khi dừng thuốc, cơ thể vẫn có thể xuất hiện những thay đổi về cảm giác đói, cân nặng và các chỉ số chuyển hóa nên việc theo dõi định kỳ vẫn rất cần thiết.
Thông qua tái khám, Bác sĩ có thể đánh giá cân nặng, tỷ lệ mỡ cơ thể, đường huyết, huyết áp, mỡ máu và nhận diện sớm xu hướng tăng cân trở lại để điều chỉnh kế hoạch dinh dưỡng, vận động hoặc hướng hỗ trợ phù hợp. Bên cạnh yếu tố chuyên môn, sự đồng hành liên tục từ đội ngũ y khoa cũng giúp người bệnh duy trì động lực, ổn định tâm lý và yên tâm hơn trong giai đoạn chuyển tiếp sau ngưng thuốc.
Ngưng GLP-1 an toàn không chỉ là dừng thuốc đúng thời điểm mà còn là quá trình chuyển tiếp sang một lối sống bền vững hơn. Khi có chiến lược phù hợp về dinh dưỡng, vận động, hành vi ăn uống và theo dõi y khoa, nhiều người vẫn có thể duy trì thành quả giảm cân và ổn định sức khỏe chuyển hóa sau khi ngưng thuốc.
Ngưng GLP-1 nói riêng và hành trình giảm cân nói chung đều cần một chiến lược phù hợp để đạt hiệu quả bền vững, an toàn và hạn chế tăng cân trở lại. Mỗi người có cơ địa, bệnh lý đi kèm, thói quen sinh hoạt và mục tiêu khác nhau, vì vậy lộ trình cũng cần được cá nhân hóa thay vì áp dụng theo số đông. Nếu đang tìm kiếm giải pháp giảm cân chuẩn y khoa hoặc cần được đồng hành trong giai đoạn ngưng GLP-1, hãy liên hệ MedFit để cùng xây dựng kế hoạch phù hợp, kiểm soát cân nặng hiệu quả và hướng đến một sức khỏe bền vững lâu dài. 
Tài liệu tham khảo
- Wilding JPH, Batterham RL, Calanna S, Davies M, Van Gaal LF, Lingvay I, et al. Once-weekly semaglutide in adults with overweight or obesity. N Engl J Med. 2021;384(11):989–1002. doi:10.1056/NEJMoa2032183
- Rubino D, Abrahamsson N, Davies M, Hesse D, Greenway FL, Jensen C, et al. Effect of continued weekly subcutaneous semaglutide vs placebo on weight loss maintenance in adults with overweight or obesity: the STEP 4 randomized clinical trial. JAMA. 2021;325(14):1414–1425. doi:10.1001/jama.2021.3224
- Wilding JPH, Jacobsen LV, le Roux CW, et al. Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: the STEP 1 trial extension. Diabetes Obes Metab. 2022;24(8):1553–1564. doi:10.1111/dom.14725
- Jastreboff AM, Aronne LJ, Ahmad NN, Wharton S, Connery L, Alves B, et al. Tirzepatide once weekly for the treatment of obesity. N Engl J Med. 2022;387(3):205–216. doi:10.1056/NEJMoa2206038
- Pi-Sunyer X, Astrup A, Fujioka K, Greenway F, Halpern A, Krempf M, et al. A randomized, controlled trial of 3.0 mg of liraglutide in weight management. N Engl J Med. 2015;373(1):11–22. doi:10.1056/NEJMoa1411892
- U.S. Food and Drug Administration. Wegovy approval letter. Silver Spring (MD): FDA; 2021
- U.S. Food and Drug Administration. FDA approves new medication for chronic weight management. Silver Spring (MD): FDA; 2023
- U.S. Food and Drug Administration. (2021). FDA approves weight management drug for patients aged 12 and older. [online] Available at: https://www.fda.gov/drugs/news-events-human-drugs/fda-approves-weight-management-drug-patients-aged-12-and-older [Accessed 23 June 2026]
- U.S. Food and Drug Administration. (2026). FDA approves first new molecular entity under national priority voucher program. [online] Available at: https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-new-molecular-entity-under-national-priority-voucher-program [Accessed 23 June 2026]
- U.S. Food and Drug Administration. (2026). FDA approves fourth product under national priority voucher program: higher dose semaglutide. [online] Available at: https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-fourth-product-under-national-priority-voucher-program-higher-dose-semaglutide [Accessed 23 June 2026]
- U.S. Food and Drug Administration. (2026). Novel Drug Approvals for 2026. [online] Available at: https://www.fda.gov/drugs/novel-drug-approvals-fda/novel-drug-approvals-2026 [Accessed 23 June 2026]
- U.S. Food and Drug Administration. (2024). Wegovy (semaglutide) prescribing information. [PDF] Available at: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2024/215256s011lbl.pdf [Accessed 23 June 2026]
- U.S. Food and Drug Administration. (2026). Zepbound (tirzepatide) prescribing information. [PDF] Available at: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2026/217806s042lbl.pdf [Accessed 23 June 2026]
- U.S. Food and Drug Administration. (2024). Saxenda (liraglutide) prescribing information. [PDF] Available at: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2024/206321s019lbl.pdf [Accessed 23 June 2026]
- U.S. Food and Drug Administration. (2026). Foundayo (semaglutide) prescribing information. [PDF] Available at: https://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2026/220934Orig1s000lbl.pdf [Accessed 23 June 2026]
Nếu bạn đang muốn được thăm khám về thừa cân, béo phì, tăng cơ, giảm mỡ, hãy để lại thông tin để được đo InBody và thăm khám hoàn toàn miễn phí cùng đội ngũ Bác sĩ đa chuyên khoa tại Phòng khám MedFit.
